De Kracht van Emotie: Hoe Gevoel Ons Gedrag Stuurt

Stel je voor: twee vuilniszakken. De één is de klassieke, ondoorzichtige zwarte zak. De ander is volledig transparant. In Canada werd één van deze twee verplicht gesteld, met als gevolg 15% meer recycling en 17% minder afval. Welke zak was de winnaar en, belangrijker nog, welke emotie zat erachter?

Dit simpele voorbeeld laat perfect zien hoe cruciaal emotie is in gedragsverandering. We denken vaak dat we rationele keuzes maken, maar ons gedrag wordt continu gestuurd door onze gevoelens. In ons laatste webinar doken we diep in de psychologie van emotie: hoe je het kunt inzetten om gedrag te stimuleren, maar ook hoe het juist de kern van een gedragsprobleem kan zijn.

Feitje van de week 🧠

Dat emoties besmettelijk zijn, voelen we allemaal wel aan. Maar hoe onbewust dit proces verloopt, werd pijnlijk duidelijk in een grootschalig experiment van Facebook. Zonder dat ze het wisten, kregen honderdduizenden gebruikers een aangepaste nieuwsfeed voorgeschoteld. De ene groep kreeg overwegend positieve berichten te zien, de andere groep vooral negatieve content.

Het resultaat? De mensen die werden blootgesteld aan negativiteit, werden zelf ook negatiever in hun eigen posts en woordgebruik. En je raadt het al: de groep die positieve content zag, werd zelf ook positiever. Dit laat zien dat de emoties die we consumeren, zelfs via een scherm, een directe en onbewuste invloed hebben op ons eigen gedrag.

Leestip van Unravel Behavior 📚

Als we vrolijk zijn, produceert ons brein minder tegenargumenten en focussen we minder op risico's. Wil je dieper in dit concept duiken? Dan is het werk van psycholoog Paul Slovic een aanrader. Zijn onderzoek, vaak samengevat in het boek Judgment and Decision Making van Baruch Fischhoff, legt de basis voor hoe dit 'gevoelsmatige kortere weggetje' onze keuzes beïnvloedt, van wat we eten tot welke aandelen we kopen.

Een praktijkvoorbeeld: De doorzichtige vuilniszak 🗑️

Terug naar het voorbeeld uit de introductie. De winnende vuilniszak was de transparante variant. Maar waarom werkte dit zo goed? De ontwerpers van deze interventie ontdekten dat er al een krachtige emotie aanwezig was rondom afval: schaamte. Mensen voelen zich ongemakkelijk als buren zien dat ze spullen weggooien die eigenlijk gerecycled moeten worden.

De doorzichtige zak maakte dit sociale controlemechanisme simpelweg zichtbaar. Niemand wil de persoon zijn wiens buren zien dat er glazen flessen en oud papier bij het restafval zitten. Door in te spelen op deze bestaande, diepgewortelde sociale emotie, werd gewenst gedrag (recyclen) significant gestimuleerd. Het is een perfect voorbeeld van hoe je geen nieuwe motivatie hoeft te creëren, maar een bestaande emotie kunt activeren om gedrag te sturen.

Emotie is een van de krachtigste drijfveren van ons gedrag. Van de trots die ons helpt een marathon te lopen tot de spijt die ons een lot in de Postcode Loterij doet kopen; zowel positieve als negatieve gevoelens zijn constant aan het werk. Het begrijpen en op de juiste manier inzetten van deze emoties is essentieel voor effectieve gedragsverandering.

Benieuwd naar meer voorbeelden en de psychologische mechanismen achter angst, hoop, boosheid en nostalgie. Kijk dan het volledige webinar ‘Emotie in Gedragsverandering’ nu terug!